Listek trzewny
Listek trzewny laczy się z mezoderma pozazarodkowa przykrywajaca perzechyk zolciowy, a listek scienny laczy się z mezoderma pozazarodkowa wchodzaca w sklad sciany owodni. Wskutek tych polaczen wewnatrzzarodkowa jama ciala przechodzi w pozazarodkowa jame ciala (jama kosmowki). Mezodrma siatkowki wraz z ektoderma pokrywajaca tworzy sciane ciala zarodka albo otrzewna scienna. Mezoderma trzewna razem z endoderma tworzy sciane pierwotnego jelita i nazywa się otrzewna trzewna. W 2 miesiace rozwoju wewnatrzarodkowa jama ciala dzieli się na jame osierdzia, jamy oplucnej i jame otrzewnej. Podzial ten pozostaje w zwiazku z utworzeniem przegrody poprzecznej. Z mezodermy wywedrowuja kom mezenchymalne, z których powstaja nastepujace tk i narzady: 1.z mezodermy przyosiowe - miesnie poprzecznie prazkowane tulowia, uklad szkieletowy z wyjątkiem czaszki, skora wlasciwa i tk podskorna, tk laczna, 2.z mezodermy posredniej – ukl moczowo-plciowy, 3.z mezodermy bocznej – tk laczna i tk miesniowa gl narzadow trzenwych, tk miesniowa sercowa, blony surowicze oplucnowa, otrzewnowa i osierdziowa, ukla sercowo-naczyniowy i limfatyczny, szpik kostny, krwinki, sledziona, kora nadnerczy, 4.z mezodermy okolicy glowowej – czaszka, miesnie i tk laczna glowy.09.03.2009. 11:09
Endoderma
Endoderma – pojawia się w dwulistkowej tarczce zarodkowej ok. 8 dnia. Poczatkowo komorki endodermalne wyscielaja czesc gorna powstajacego wtornego pecherzyka zoltkowego. W zwiazku z powstawaniem faldu glowowego i ogonowego oraz faldow bocznych rozrastajacego się zarodka pecherzyk zoltkowy zostaje jakby wciagniety do zarodka. Tym samym endoderme podzielic można na endoderme pozazarodkowa, wyscielajaca od wewnatrz jame pecherzyka zoltkowego i omoczni, oraz endoderme zarodkowa – stanowiaca jeslito pierwotne, prajelito, a jednoczesnie gorna czesc pecherzyka zoltkowego. Ok. 20 dn rozwoju jelito pierwotne dzieli się na 3 czesci: cz przednia – jelito glowowe, cz srodkowa – jelito srodkowe i cz tylna – jelito ogonowe. W odc glowowym jelito przednie ograniczone jest blona ektodermalno-endodermalna, bl ustno-gardlowa lub gebowo-gardlowa.09.03.2009. 11:09
Zawiązek ust
W tej okolicy w ektodermie powstaje zawiazek ust – zatoka ustna lub pierwotna jama ciala, w formie slepo konczacego się zaglebienia, stykajacego się z blona ustno-garlowa. Blona ustno gardlowa peka ok. 20 dnia rozwoju i w ten sposób nastepuje polaczenie pierwotnej jamy ustnej z jelitem. W odc ogonowym wystepuje bl stekowa, która peka nieco pozniej i laczy się z zaglebieniem ektodermalnym tworzacym zawiazek odbytu. Jelito srodkowe laczy się z pecherzykiem zoltkowym poczatkowo szerokim przewodem zoltkowo-jelitowym, który w miare wzrostu zarodka i zanikania pecherzyka zoltkowego staje się przewodem szczatkowym wchodzacym w sklad szypuly brzusznej, a nastepnie sznura pepowinowego. Pecherzyk zoltkowy u czl jest narzadem szczatkowym, pełni prawdopodobnie funkcje odzywcza tylko we wczesnych fazach rozwoju.09.03.2009. 11:09
Pecherzyk żółtkowy
W 2 mies rozwoju szczatkowy pecherzyk zoltkowy wystepuje w sznurze pepowinowym. Wraz z odszypulowaniem szczatkowego pecherzyka zoltkowego nastepuje zamkniecie jelita srodkowego. Z jelita tylnego powstaje uchylek skierowany do szypyly bocznej, który stanowi omocznie. Endoderma stanowi w koncu 1 miesiaca wysciółkę nablonkową trzech struktór zarodkowych: jelita pierwotnego, pecherzyka zoltkowego i omoczni. Z endodermy powstaja – 1.czesc nablonka gardla, tchawicy, oskrzeli, pluc, krtani, tarczycy, jamy bebenkowej, trabki sluchowej, migdalkow, 2.grasica, 3.tarczyca 4.przytarczyce 5.wysciołka nablonkowa przewodu pokarmowego i jego gruczoly, 6.watroba, pecherz zolciowy, 7.trzustka 8. pecherz mooczowy 9.prostata. 10pochwa (czesc przedsionkowa), 11.cewka moczowa, 12.gruczoly opuszkowo-cewkowe.09.03.2009. 11:08
Ektoderma
Ektoderma – listek ektodermalny tworzy jednowarstwowy nablonek kom cylindrycznych, który na obrzezu tarczki zarodkowej laczy się z kom pozazarodkowej ektodermy owodniowej. Ektoderma zarodkowa roznicuje się na neuroektoderme i pojedyncza warstwe kom okrywajacych (ektoderme okrywajaca), z których w przyszlosci powstanie naskorek. Roznicowanie neuroektodermy przebiega przez stadia plytki, rynienki i cewy nerwowej. Ok. 18 dnia rozwoju ektoderma rozciagajaca się nad struna grzbietowa grubieje i tworzy plytke nerwowa. Plytka powstaje pod indukcyjnym wplywem struny grzbietowej oraz mezodermy przyosiowej. Plytka najpierw powstaje z okolicy wezla pierwotnego i wraz z wydluzeniem się przedluzenia glowowego rosnei i rozszeza się glowowo, w kirunku blony gardlowej.09.03.2009. 11:08